Қорғалатын аумақ тәртібі.

Аумақтың жалпы көлемі және функционалдық аймақтарға бөлінуі.

Мемлекеттік табиғи қорықтың аумағы Ақмола облысында орналасқан. Ол Қорғалжын және Қарағанды облыстарының, сондай-ақ Нұра ауданының әкімшілік шекараларында орналасып, Қостанай облысымен шектеседі.

Мемлекеттік орманшы орман шаруашылығы жобасы ҚР ҚР ЭТРМ ОШЖДК № 399 бұйрығымен 2010 жылғы 29 желтоқсанда бекітілген және «Қазақ орман орналастыру кәсіпорыны» РМК тарапынан әзірленген.

2011 жылы жер пайдалану органдарымен бірлесіп, мемлекеттік қорық аумағының шекараларын белгілеу және оларды межелік бағандармен көрсету жұмыстары жүргізілді. Көрінетін аумақтағы шекаралар арнайы белгілермен белгіленіп, шекаралық сызықтың артқы бөлігіне (маршруттық бағыт бойымен) таңбалау жүргізілді. Қорық және оның қорғау аймағының географиялық координаттары төменде келтірілген.

Қорықтық аумақтың бұрылу нүктелерінің координаттары:
Ақмола облысы

 

№	N	E
1	50°35’20.4643802«	68°47’36.2716567«
2	50°33’26.6397082«	68°47’29.7597406«
3	50°35’22.1996827«	68°50’17.5197966«
4	50°35’49.5596794«	68°53’00.5995537«
5	50°34’39,3599683«	68°55’44.0399157«
6	50°35’28.6799219«	68°56’19.3196461«
7	50°34’53.3997650«	69°05’25.0797799«
8	50°37’51,2397166«	69°17’34,4395893«
9	50°43’05.8797402«	69°14’02.3999071«
10	50°43’19.9812416«	69°36’15.1458915«
11	50°44’01.3196924«	69°41’34,4396310«
12	50°33’04.6727029«	69°36’12,4403546«
13	50°18’25.7915116«	69°42’11.4298408«
14	50°16’55.5597256«	69°35’33.3598732«
15	50°23’27.2399406«	69°26’28.3198640«
16	50°20’02.0399661«	69°25’59.1595775«
17	50°24’07.9197503«	69°21’29.8798407«
18	50°15’22.3198267«	69°19’32.1597278«
19	50°12’21.5997439«	68°49’43.6795637«

 

Қарағанды облысы.

 

21	50°11’39.3457334«	68°48’55.6741736«
22	50°04’30.5309630«	68°40’09.0514874«
23	50°05’05.7530948«	68°24’30.1953440«
24	50°16’56.6382575«	67°53’48.2529787«
25	50°30’57.9599857«	68°02’09.2362041«
26	50°32’27.9597068«	68°03’01.4367420«
27	50°36’27.3599454«	68°37’46.5559901«
28	50°11’54.1637353«	69°15’56.1255100«»

 

Күзет аймағының бұрылыс нүктелерінің координаттары.

 

№	N	E
1	50°37’39.4068«	68°37’49.7568«
2	50°36’59.9220«	69°10’03.2736«
3	50°43’26.9652«	69°12.00.6552«
4	50°45’03.6972«	69°41’263436«
5	50°33’08.7840«	69°38’27.7980«
6	50°15’48.5136«	69°36’02.3557«
7	50°21’29.3472«	69°18’26.3772«
8	50°10’39.0252«	69°16’58.5912«
9	50°10’58.7568«	68°50’53.4300«
10	50°03’13.8420«	68°40’22.0260«
11	50°16’42.0312«	67°51’55.6884«
12	50°27’32.3028«	68°06’31.0464«
13	50°30’55.5372«	68°00’35.3844«

 

Орман жобасына сәйкес аумақтың құқықтық режимі екі функционалдық аймақты қамтиды:

а) қорықтық аймақ – қатаң қорық режиміндегі қорғау;
б) қорғау аймағы – реттелетін қорғау режимі.

Жер учаскесін беру мақсаты — ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жүйесін дамыту арқылы биологиялық алуантүрлілікті, қорық қорын, табиғи және мәдени мұраны сақтау.

Акиматтың шешімімен Ақмола және Қарағанды облыстарындағы қорғау аймағының ені 2 км болып белгіленді.

Қорғау аймағының шекаралары (облыстар бойынша)		Жалпы ауданы
Ақмола	Қарағанды
34674	50779	85453

Ақмола облысының аудандары бойынша қорғау аймағының шекаралары		Жалпы ауданы
Қорғалжын	Егындыкөл
15344	19330	34674

Қарағанды облысының шекарасындағы қорғау аймағы толығымен Нұра ауданының аумағында орналасқан.

Функционалдық аймақтар бойынша ЕҚТА режимдері:

№	Функционалдық аймақтың атауы	Ауданы га	Режим охраны
1	2	3	4
1.	Қорық аймағы	543171	Қорық
2.	Қорғау аймағы	85453	Реттелетін
Барлығы:		628624

Ерекше қорғалатын табиғи аумақта рұқсат етілген және тыйым салынған қызмет түрлері, сондай-ақ жекелеген қызмет түрлеріне шектеулер.

Мемлекеттік табиғи қорықтың қорықтық аймағында тыйым салынады:

1. Аумақтың гидрологиялық режимін өзгертуге бағытталған әрекеттерге;
2. Мемлекеттік табиғи қорықтың қызметімен байланысты ғимараттар (құрылыстар мен имараттар), жолдар, құбырлар, электр желілері және басқа да коммуникациялар мен объектілердің құрылысын жүргізуге;
3. Геологиялық барлау және пайдалы қазбаларды өндіру жұмыстарына;
4. Топырақ жамылғысын бұзуға, пайдалы қазбалар кен орындары мен жалаңаш тау жыныстарын жоюға;
5. Орман пайдалану түрлерінің бәріне, тағамдық, дәрілік және техникалық өсімдіктерді, гүлдерді, тұқымдарды жинауға, шөп шабуға, мал жаюға және өсімдік жамылғысын бұзуға әкеп соғатын өзге де әрекеттерге;
6. Аң аулау мен балық аулауға (тек мемлекеттік табиғи қорықтың қорғау аймағында тұратын жергілікті халықтың қажеттіліктері үшін, уәкілетті орган белгілеген тәртіппен арнайы белгіленген орындарда әуесқой балық аулауға рұқсат етіледі);
7. Жануарларды аулауға және жоюға, олардың мекендеу ортасын және табиғи жағдайларын бұзуға;
8. Жануарлар мен өсімдіктердің жаңа түрлерін жерсіндіруге, жекелеген жануар түрлерінің санын табиғи тасымалдау сыйымдылығынан артық көбейту шараларын жүргізуге;
9. Мемлекеттік табиғи қорықтың ғылыми коллекциясын қалыптастырудан басқа мақсаттар үшін коллекциялық материалдарды жинауға;
10. Өсімдіктер мен жануарлардың зиянкестері мен ауруларына қарсы химиялық және биологиялық әдістерді, сондай-ақ жануарлар санын реттеу мақсатында қолдануға;
11. Үй жануарларын жіберуге;
12. Табиғи ландшафтардың табиғи келбетін өзгертуге немесе тұрақты экологиялық жүйелерді бұзуға, не болмаса ерекше бағалы табиғи ресурстардың сақталуына және қалпына келтірілуіне қауіп төндіретін қызмет түрлеріне;
13. Ерекше қорғалатын табиғи аумаққа кіру және онда болу құқығын растайтын рұқсат құжаты немесе төлем жасалғанын растайтын құжатсыз мемлекеттік қорық аумағында болуға;
14. Арнайы экскурсиялық соқпақтар мен туристік маршруттардан тыс жолсыз жерде жүруге;
15. Су айдындарының жағалауында белгіленбеген орындарда көлік құралдарын тоқтатуға немесе тұраққа қоюға;
16. Қызметтік мақсаттар үшін қорық инспекторлары қолданатын су объектілерінен басқа су айдындарын пайдалануға;
17. Белгіленбеген және жабдықталмаған орындарда аялдау, шатыр тігу, от жағуға;
18. Жабайы жануарларды үркітуге және қолдан тамақтандыруға, ұяларды, індерді, апандарды бұзуға;
19. Көрнекі үгіт құралдарын (стендтер, тақтайшалар, жарнамалық қалқандар) және басқа да арнайы белгілерді бүлдіруге;
20. Аумақты қоқыспен, қалдықтармен, шыны ыдыстармен ластауға;
21. Азаматтардың атыс қаруын, ядролық қаруды, жарылғыш заттарды аумаққа алып кіруіне.

2. Мемлекеттік табиғи қорықтың қорғау аймағында тыйым салынады:

2.1. Жаңа елді мекендер құруға және бар елді мекендерді кеңейтуге;

2.2. Экологиялық жүйеге теріс әсер ететін объектілерді орналастыруға, жобалауға, салуға және пайдалануға, сондай-ақ жаңа технологияларды енгізуге;

2.3. Жануарлар мен өсімдіктер дүниесіне улы химикаттар, тыңайтқыштар мен гербицидтерді пайдалана отырып, ауыл шаруашылығын интенсивті түрде жүргізуге;

2.4. Атмосфераға зиянды заттарды шығару, ашық су көздеріне және жер бетіне ластаушы заттар мен ағынды суларды төгуге;

2.5. Пайдалы қазбаларды өндіруге;

2.6. Әуесқой (спорттық) және кәсіптік аң аулауға;

2.7. Радиоактивті материалдар мен өндірістік қалдықтарды көмуге (утилизациялауға);

2.8. Қорықтың экожүйесінің гидрологиялық режимін өзгертуге бағытталған қызметке (платиналар, бөгеттер, гидротехникалық құрылғылар салу және т.б.), сондай-ақ судың табиғи ағынын тоқтатуға немесе азайтуға алып келетін объектілерді салуға;

2.9. Жерсіндірілмеген және жабайы жануарлар мен өсімдіктер түрлерін интродукциялауға;

2.10. Мемлекеттік табиғи қорықтың қорғау аймағындағы жер пайдаланушылар мен жер иелеріне экономикалық қызметке қосымша шектеулер облыстық атқарушы органның шешімімен енгізілуі мүмкін.

3. Мемлекеттік табиғи қорық аумағында рұқсат етіледі:

3.1. Далалық өрттердің алдын алу және оларды сөндіру, сондай-ақ жабайы жануарларды есепке алу мақсатында жерүсті және авиациялық жұмыстарды жүргізу;

3.2. Қорық аумағында адамдардың болуы тек арнайы рұқсат құжаттары болған жағдайда ғана мүмкін болады (мемлекеттік табиғи қорық қызметкерлері мен оны басқаруға уәкілетті мемлекеттік органдардың лауазымды тұлғаларын қоспағанда);

3.3. Қорық аумағында немесе оның шекарасынан тыс орналасқан, діни сенімдерге сәйкес киелі саналатын орындарға (қажылық орындарына) апаратын жолдармен қорық инспекторларының ілесуімен жеке немесе топтық түрде баруға;

3.4. Ғылыми зерттеулер жүргізіп жатқан ғылыми қызметкерлердің, өндірістік тәжірибеден өтіп жатқан жоғары оқу орындарының студенттерінің қорық аумағында жеке немесе топпен жүруі — қорық әкімшілігімен келісу арқылы және мемлекеттік инспекторлардың сүйемелдеуімен;

3.5. Қызметтік мақсаттағы жүзу құралдарымен барлық су айдындары арқылы жүруге;

3.6. Қорық әкімшілігімен келісім бойынша және мемлекеттік инспекторлардың қатысуымен кәсіби және әуесқой фото-бейнетүсірілім жұмыстарын жүргізуге, оқу-тәжірибелік сабақтар, гербарий үлгілерін жинау, топырақ жамылғысын оқу мақсатында іріктеп алуға;

3.7. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысы болған жағдайда, биологиялық негіздеме бойынша топырақтың терең қатуына жол бермеу шараларын жүзеге асыру;

3.8. Уәкілетті орган белгілеген тәртіппен реттелетін экологиялық туризмді жүзеге асыру мақсатында экскурсиялық соқпақтар мен маршруттарды ұйымдастыру

4.Мемлекеттік табиғи қорықтың қорғау аймағында экожүйелердің жай-күйіне теріс әсер етуі мүмкін әртүрлі шаруашылық қызмет түрлерін жүзеге асыруға рұқсат етіледі:

1. Орман шаруашылығы қызметі;
2. Мал жаюды, шөп шабуды қамтитын дәстүрлі жер пайдалану, сондай-ақ биологиялық әртүрлілікті ұзақ мерзімді қорғау мен сақтауды қамтамасыз ету мақсатындағы өзге де қызмет түрлері;

Туристік және рекреациялық қызмет;

4.3. Балнеологиялық және климаттық ресурстарды пайдалану;

4.4. Кәсіптік және әуесқой (спорттық) балық аулау;

4.5. Дала өрттерінің алдын алу және оларды жою бойынша жерүсті және авиациялық жұмыстар жүргізу;

4.6. Бүлінген жерлерді рекультивациялау;

4.7. Жабайы жануарлардың тіршілік ету ортасын және санын қалпына келтіру;

4.9. Туристерді орналастыруға арналған орындарды дамыту, жер телімдерін пайдалану, сондай-ақ эндемикалық, сирек және жойылып кету қаупі төнген өсімдіктер түрлерін қолдан көбейту, өсіру және өсіру үшін питомниктер құру;

4.9. Мемлекеттік табиғи қорық қызметкерлерінің тұруына арналған қызметтік ғимараттар (корпустар) салу және оларға қызметтік мақсаттағы жер телімдерін беру.

4.10. Экологиялық және білім беру іс-шаралары, туристік жиындар, жеке тұлғалардың және топтардың ұйымдастырылған турларда қозғалысы — мемлекеттік табиғи қорықтың әкімшілігімен келісілген және мемлекеттік инспектордың серіктестігімен автокөлікпен және жаяу экологиялық маршруттар бойынша жүзеге асырылады;

4.11. Мемлекеттік табиғи қорықтың қорғау аймағында қызметті жүзеге асыру кезінде жануарлар мен өсімдіктер дүниесінің мекендеу ортасын, олардың көбею жағдайларын, миграция жолдары мен жануарлардың шоғырлану орындарын сақтау шаралары қарастырылуы тиіс; жабайы жануарлардың мекендеу ортасы ретінде ерекше құндылыққа ие аумақтардың және мемлекеттік табиғи-қорық қорының басқа да объектілерінің бұзылмауы қамтамасыз етілуі қажет.

ЕҚТА-ға бару ережелері

Жеке тұлғалардың ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда болу ережесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің м.а. 2010 жылғы 1 қыркүйектегі N 555 Бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2010 жылғы 8 қазанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне N 6530 болып енгізілді.  «Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы» Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 7 шiлдедегi Заңының 8-бабының 6-1) тармақшасына сәйкес

5.1. Қорық аумағына бару мақсаты:

5.1.1. Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес ғылыми, экологиялық-ағартушылық, туристік, рекреациялық және шектеулі шаруашылық мақсаттарда ерекше қорғалатын табиғи территорияларды пайдалану үшін төлем жасағанын растайтын құжаты болуы тиіс.

5.1.2. ЕҚТА-ны пайдалану үшін төлем жасағанын растайтын құжат тұрған мерзімі аяқталғанша сақталуы тиіс.

Адам ағынын реттеу мақсатында әкімшілік рекреациялық жүктеме нормаларына сәйкес қонақтардың тіркелу журналы жүргізеді.

5.2.ЕҚТА -ның жұмыс режімі және рекреациялық жүктеме.

Мамыр-қазан — экотуристер үшін;

Жыл бойы — қорғау аймағындағы су айдындарының учаскелерінде әуесқой (спорттық) балық аулау үшін;

Қорық зонасындағы су айдындарының учаскелерінде мелиоративтік аулау шараларды жүргізу кезінде биологиялық негіздемеге және мемлекеттік экологиялық сараптама оң қорытындысына сәйкес Қазақстан Республикасының заңнамасына балық аулау үшін; қараша-ақпан;

Экскурсиялық маршруттардағы рекреациялық жүктеме нормасы — жылына 850 адам;

Қорық және қорғау аймағындағы арнайы бөлінген су айдындары учаскелерінде мелиoрациялық балық аулау үшін азаматтардың бару нормасы — жылына 4000 адамға дейін.